PERIFERIA ETA ORAINTSUKO HIRIA-ALDAKETAK. Guerra Zibilaren osteko urteetan, depresio ekonomikoa eta eraikitze-jarduera eskasa izan ziren nagusi, neurri handian, material gutxi zegoelako. Aitzitik, 1950eko humarkadaren erdialdetik eta, batez ere, 1960ko hamarkadatik aurrera, Espainiako hiri nagusiek hazkunde handia izan zuten
Periferiako egoitza-auzoak. A) Ez-etxeen edo txabolen auzo marjinalak legez kanpoko lurzoruan sortzen dira, landa-lurrean edo lur berdean, eta ez dute hirigintza-antolaketarik
...Gerra-osteko urteetan, etxebizitzaren eskasia dela eta, San Inazioko auzoa Deutuko iabrrean eraikitzen da ekimen ofizialarekin. Eredu auzo bezala planteatu nahi da, plano ortogonal zehatza jarraituz, eta kirol guen propioarekin. Hazkundeko urteetan hiriguena asetu egiten da eta langileei ostatu emateko, periferian mendien maldetan gora egiten duten auzoak eraikitzen dira: Ibarrekolanda, Santutxu, Rekaldeberri. Poblazio txabolista birkokatzeko Otxarkoaga sortzen da.
1960 eta 1975 bitartean Area...
2.- Zabaltzea- Zergatiak - Area ezberdinak.
Hiriaren, zikinkeriaren eta pilatzearen etengabeko hazkundearen aurrean, XIX. mendeak Alde Zaharraren gainbehera ezagutu zuen. Guzti hau, industrializazioaren gorakada eta hiri finantzieero, industrial eta merkatari bezala daukan garrantziaren hazkundearekin bat dator. Zabaltze berri baterako plan erberdinak daude: Sivestre Perezena, Abandon Puerto de la Paz delako planeatzen duena; Amado Lazarorena dentsitate baxuko Bilbo utopikoa planeatzen duena. Argia...
2. INDUSTRIALIZAZIO GARAIKO ETA INDUSTRIALIZAZIO OSTEKO HIRIA.
INDUSTRIAREN ALDIKO URBANIZAZIOA.
XIX. mendean industrializazioa hasi zenetik 1975eko krisi ekonomikora luzatzen da. Ezaugarri hauek ditu:
A) Urbanizazio-tasak hazkunde handia izan zuen, hiriko biztanleriak landako biztanleria gainditu zien eta.
B) Hazkunde horri mesede egin zioten faktoreak hauek izan ziren: administratiboak (1833an finkatutako probintzia-banaketa berriak hiriburu hautatutako hirien hazkundea bultzatu zuen) eta ekonomiko-
...5. Erdi Aroan beste urbanizaqzio-fase bat gertatu zen, bi espaziotan, musulmanen eta kristauan.
5.1 Ezpazio musulmana, 711. Urteko inbasioaren ostean, Iberiar penintsularen hegoaldetik iparraldeko mendietara hedatzen zen. Kasu batzuetan, musulmanek hiri berriak sortu zituzten, hala nola Madril, Murtzia eta Almería. Baina gehienetan aurreko ezarpenak aprobetxatu zituzten eta zentro estrategiko, administratibo, ekonomiko, erlijioso eta kultural moduan bultzatu zituzten (Zaragoza, Toledo, Málaga,...
Urbanizaziio-prozesua hirian biztanleak, jarduera ekonomiko nagusiak eta berrikuntzak apurka-apurka pilatzea eta gero horiek ingurura hedatzea da. Prozesu horretan zenbait etapa bereiz daitezke: indusstria aurrekoa, industriakoa eta indusstria ostekoa.
1.- INDUSTRIALIZAZIO AURREKO HIRIA
Hiriak sortu zirenetik industrializazioa hasi arte luzatzen da, XIX, mendean. Hauek dira etapa honetako ezaugarriak:
1. Urbanizazio-tasa* edo hiriko biztanleriaren ehunekoa urria zen (ez zuen % 10 gainditzen)...
Antzerki errealistaren aurka. XX.mendeko antzerkiak aurreko joera errealistaren aurka jo zuen. Hainbat antzerki-ildo sortu ziren horrela: Antzerki sinbolistak antzerkiaren tasun guztiak kendu nahi izan zituen. Biluztu egin zuen agertokia, testuari eeta antzezpenari garrantzia emanez. Antzerki espresionistak XX. mendeko lehen bi hamarkadetan jo zuen goia, Alemanian bereziki. Giza gogoaren alde ilun eta basatienak islatzen zituen, oholtzan amesgaiztoa gorpuztua. Argi-itzalak erabiltzen ziren horretarako....
Ahozko inprobisazioaren ezaugarriak. Bertsolaritza ez da munduko ahozko inprobisazio molde bakarra, aspaldi euskaldunok uste genuen bezala. Munduan ugari dira ahozko inprobisazio moldeak; batzuk, bertsolaritza bezala, a capella, ahots hutsez, isurtzen dira; beste batzuk musikaz lagunduta. Hala ere, mundu osoko ahozko inprobisazio adierazpenek ezaugarri komunak dituzte: 1) Unen uneko zuzeneko sorkuntzak dira. 2) Entzulearen parte hartzea beharrezkoa da. 3) Inprobisatzailearen eta entzulearen arteko...
Bertsolaritza XXI. Menderako bidean. Bat-bateko bertsolaritzaz ari garenean, 60ko hamarkadatik aurrerako bertsolaritza ezagutzen dugu batez ere, orduan hasi baitzen bertsoa grabatzen, teknologiari esker. Aurreko bertsolaritza herriaren memoriari eta paperean idatzitakoari esker ezagutzen dugu. Ikuspegi historikotik, beraz, XX.mende hasieran bertsolaritza idatzia da, batez ere, bertsolaritza. Mende amaieran, ostera, bat-bateko bertsolaritza da nagusiki bertsolaritza. Bitartean, bertsolaritzak hainbat
...